De energietransitie hapert en Alfen is daarvan het slachtoffer. De onderneming uit Almere maakt laadpalen, transformatorstations en batterijsystemen voor energieopslag. Markten die even flink groeiden, maar nu haperen.

De verkoop van elektrische auto’s liep terug en het elektriciteitsnet zit op veel plekken vol. Ook is de concurrentie toegenomen, vooral bij laadpalen. Het gevolg: de omzet daalde in 2025 met ruim tien procent tot 435 miljoen euro. 

De groeimodus maakte noodgedwongen plaats voor het wapenen tegen slechtere tijden door rigoureus kosten te besparen. Bijna 15 procent van het personeel kon vertrekken.

Afboekingen op verouderde voorraden
De kasstroom kreeg ook een impuls omdat werkkapitaal werd vrijgespeeld. Alfen bouwde de afgelopen jaren juist voorraden op in de verwachting dat de markt voor laadpalen zou blijven groeien. Het tegendeel gebeurde: de vraag viel terug en het bedrijf bleef met onderdelen zitten.

Dat leidde tot ruim 10 miljoen euro aan afboekingen op voorraden die technologisch waren verouderd en niet meer voldeden aan de vraag.

Tijdelijk lucht door verbetering werkkapitaal
Maar er speelt nog een effect. Als de omzet terugloopt, hoeft er minder ingekocht te worden en staan er minder onbetaalde rekeningen van klanten open. Wat operationeel een stap terug is, kan voor de kasstroom juist gunstig uitpakken. Al is dat wel voor even.

Alfen speelde vorig jaar op deze manier ongeveer 12 miljoen euro aan geld vrij. Dat gaf de operationele kasstroom een zetje. Die kwam uit op ruim 30 miljoen euro.

Maar een verbetering van het werkkapitaal geeft hooguit tijdelijk wat lucht. Een structurele bron van kasstroom is het niet. Zodra een bedrijf weer groeit, draait dat effect om. Dan moet er juist weer geld in voorraden en debiteuren worden gestoken, en dat zet weer druk op de kasstroom.

Veel soberder beeld bij onderliggende kasstroom
Volgens financieel directeur Onno Krap ligt er nog zo’n 10 miljoen euro aan overtollige laadpaalvoorraad in de magazijnen. Die kan nog contant worden gemaakt. Dat zal de kasstroom nog een klein steuntje geven. Daarna houdt het op.

Wie het werkkapitaaleffect buiten beschouwing laat, ziet dus een veel soberder beeld van de onderliggende kasstroom. Dan resteert een operationele kasstroom van ongeveer 20 miljoen euro. Daarvan moeten investeringen worden betaald (jaarlijks 15 miljoen euro) en Alfen betaalt ook ieder jaar nog zo’n 8 miljoen euro aan huur, onder meer voor het hoofdkantoor en de productiefaciliteiten in Almere.

De optelsom is duidelijk: zonder het tijdelijke plusje uit de vrijval van werkkapitaal duikt de vrije kasstroom van Alfen zelfs in het rood (zie grafiek onder).

Zonder werkkapitaalbijdrage duikt de kasstroom in het rood

Bron: Publicaties Alfen en berekening VEB. Bedragen in miljoenen euro.

Vooruitzichten bieden weinig comfort
Daar lijkt dit jaar weinig verandering in te komen. CFO Krap zei al eerder dat Alfen ruim 30 miljoen euro aan operationele winst (EBITDA) nodig heeft om op vrije-kasstroombasis break-even te draaien. Voor de goede orde: dat is geen doelstelling, maar de ondergrens om überhaupt quitte te spelen.

Daar komt het nog niet bij in de buurt.  Het bedrijf rekent voor dit jaar op een omzet van 435 tot 475 miljoen euro, bij een winstgevendheid (ebitda-marge) van 4 tot 7 procent. Als Alfen in het midden eindigt, komt de EBITDA uit op ongeveer 23 miljoen euro, duidelijk onder de grens om structureel quitte te spelen.

Dat roept een pijnlijke vraag op: moet het bestuur nog dieper in de organisatie snijden? Dat ligt gevoelig, want na de ingreep van vorig jaar stelde Alfen al dat het eigenlijk geen ruimte meer heeft om nog meer te besparen. Dat kan ten koste gaan van commerciële slagkracht en innovatievermogen, precies de twee elementen die nodig zijn om de groei weer aan te kunnen zwengelen.

Verwachte winst voor de komende jaren is niet voldoende om break even te draaien

Bron: Bloomberg. Periode 2026 t/m 2028 op basis van analistentaxaties.

De eind vorig jaar aangetreden topman Michael Colijn zet daarom in op vereenvoudiging: minder complexiteit, meer focus, dichter op de klant. Analisten verwachten echter ook volgend jaar een EBITDA onder de 30 miljoen euro. 

Daarmee blijft Alfen onder de break-evengrens en is er zelfs na een stevige afslankoperatie nog altijd geen sprake van een structurele kasstroom.